Loading ...
'Breng structuur terug in het onderwijs’
Astrid Boon: ‘Saaie en zinloze straffen werken het beste’
Straf opleggen is niet leuk, maar af en toe moet je een streep trekken. Leerlingen waarderen een dergelijke duidelijkheid ook. De Amsterdamse orthopedagoge Astrid Boon, mede-auteur van het boek ‘Te gezellig in de les’, heeft wetenschappelijk onderzoek laten doen naar het effect van verschillende straffen. Op drie havo/vwo-scholen werden in totaal 900 leerlingen hierover bevraagd. Haar volgende boek wordt gebaseerd op de resultaten hiervan. Voor Prima VO doet Boon alvast wat inzichten uit de doeken.
Sommig gedrag mag je niet ongestraft laten, vindt zij. Ze noemt als voorbeelden te laat komen, spullen niet bij je hebben, door klas schreeuwen of grof taalgebruik. De school moet heldere gedragsregels hanteren, en iedereen moet weten welke sancties daarop staan. ‘Speel vooral open kaart met de ouders. Vertel hen al bij de inschrijving wat de schoolregels en standaard straffen zijn, en leg uit dat docenten moeten optreden. Vraag de medewerking van ouders daarbij.’
Controle
Over de aard van de straffen: ‘Je moet ze niet kunnen ontlopen. Is iemand eruit gestuurd en moet hij zich ergens melden, zorg dan dat daar controle op is. Aangename straffen werken niet. Iemand die de gang op wordt gestuurd, zet z’n i-pod op. Dan wordt het een prettig tijdverdrijf. Een jongen die te vroeg vuurwerk had afgestoken, moest van Buro Halt drie uur helpen op een kinderboerderij. Hij was verbaasd: de straf was léuk.’
Vrijetijdsrovende straffen en zinloze straffen worden als het meest vervelend gezien en werken dus het beste. ‘Tieners balen als ze anderhalf uur kwijt zijn aan iets wat ze niet nuttig vinden. Ook effectief: straffen die vies, gênant of saai zijn.’ Strafregels schrijven vinden leerlingen bijvoorbeeld enorm saai. ‘Ouders willen graag een nuttige straf, bijvoorbeeld een bepaald hoofdstuk leren. Dat werkt echter niet, want ook een kind herkent dat als een nuttige tijdsbesteding. Een leerling moet echt denken: dít heb ik er niet meer voor over.’
Kauwgom krabben
Wat vieze straffen betreft: ‘Het schoonmaken van wc’s vind ik geen optie, al was het alleen al omdat er nooit genoeg wc’s zijn voor alle zich misdragende leerlingen. Laat ze maar het plein vegen of kauwgom krabben; iets wat ze misschien ook wel gênant vinden.’ Om acht uur ’s morgens komen heeft volgens haar weinig effect; daar hoef je nauwelijks eerder voor op te staan. ‘Twee uur nablijven met een saaie taak weer wel; dan hebben ze andere, leuke dingen te doen.’
Straffen mogen niet schadelijk zijn voor de schoolcarrière van een leerling. ‘Daarom vind ik dat je geen 1 moet geven voor niet gemaakt huiswerk, en ik vind dat er ook zo min mogelijk moet worden geschorst.’
Docenten moeten niet bang zijn dat de druktemakers in een klas hen niet aardig vinden. ‘Als je die te vriend maakt, laat je de rest in de steek. Wanneer jij eindelijk eens tegen de raddraaiers optreedt, slaken de anderen een zucht van ververlichting.’
Maak duidelijk welk gedrag je verwacht van een klas, en leg uit waarom je een straf oplegt. ‘Maar vermijd eindeloze discussie. Geef geen duizend redenen, maar één goede reden waarom de maat vol is.’
Download hier het volledige artikel (pdf)
« terug naar magazine
Straf opleggen is niet leuk, maar af en toe moet je een streep trekken. Leerlingen waarderen een dergelijke duidelijkheid ook. De Amsterdamse orthopedagoge Astrid Boon, mede-auteur van het boek ‘Te gezellig in de les’, heeft wetenschappelijk onderzoek laten doen naar het effect van verschillende straffen. Op drie havo/vwo-scholen werden in totaal 900 leerlingen hierover bevraagd. Haar volgende boek wordt gebaseerd op de resultaten hiervan. Voor Prima VO doet Boon alvast wat inzichten uit de doeken.
Sommig gedrag mag je niet ongestraft laten, vindt zij. Ze noemt als voorbeelden te laat komen, spullen niet bij je hebben, door klas schreeuwen of grof taalgebruik. De school moet heldere gedragsregels hanteren, en iedereen moet weten welke sancties daarop staan. ‘Speel vooral open kaart met de ouders. Vertel hen al bij de inschrijving wat de schoolregels en standaard straffen zijn, en leg uit dat docenten moeten optreden. Vraag de medewerking van ouders daarbij.’
Controle
Over de aard van de straffen: ‘Je moet ze niet kunnen ontlopen. Is iemand eruit gestuurd en moet hij zich ergens melden, zorg dan dat daar controle op is. Aangename straffen werken niet. Iemand die de gang op wordt gestuurd, zet z’n i-pod op. Dan wordt het een prettig tijdverdrijf. Een jongen die te vroeg vuurwerk had afgestoken, moest van Buro Halt drie uur helpen op een kinderboerderij. Hij was verbaasd: de straf was léuk.’
Vrijetijdsrovende straffen en zinloze straffen worden als het meest vervelend gezien en werken dus het beste. ‘Tieners balen als ze anderhalf uur kwijt zijn aan iets wat ze niet nuttig vinden. Ook effectief: straffen die vies, gênant of saai zijn.’ Strafregels schrijven vinden leerlingen bijvoorbeeld enorm saai. ‘Ouders willen graag een nuttige straf, bijvoorbeeld een bepaald hoofdstuk leren. Dat werkt echter niet, want ook een kind herkent dat als een nuttige tijdsbesteding. Een leerling moet echt denken: dít heb ik er niet meer voor over.’
Kauwgom krabben
Wat vieze straffen betreft: ‘Het schoonmaken van wc’s vind ik geen optie, al was het alleen al omdat er nooit genoeg wc’s zijn voor alle zich misdragende leerlingen. Laat ze maar het plein vegen of kauwgom krabben; iets wat ze misschien ook wel gênant vinden.’ Om acht uur ’s morgens komen heeft volgens haar weinig effect; daar hoef je nauwelijks eerder voor op te staan. ‘Twee uur nablijven met een saaie taak weer wel; dan hebben ze andere, leuke dingen te doen.’
Straffen mogen niet schadelijk zijn voor de schoolcarrière van een leerling. ‘Daarom vind ik dat je geen 1 moet geven voor niet gemaakt huiswerk, en ik vind dat er ook zo min mogelijk moet worden geschorst.’
Docenten moeten niet bang zijn dat de druktemakers in een klas hen niet aardig vinden. ‘Als je die te vriend maakt, laat je de rest in de steek. Wanneer jij eindelijk eens tegen de raddraaiers optreedt, slaken de anderen een zucht van ververlichting.’
Maak duidelijk welk gedrag je verwacht van een klas, en leg uit waarom je een straf oplegt. ‘Maar vermijd eindeloze discussie. Geef geen duizend redenen, maar één goede reden waarom de maat vol is.’
Download hier het volledige artikel (pdf)
!!!Klik & Win actie!!!
Wil je kans maken op een van de tien exemplaren van het boek 'Te gezellig in de klas'? Klik hier!
« terug naar magazine
