Prima, hét platform voor het onderwijs met het laatste onderwijsnieuws!

Geweld en agressie op scholen worden niet per definitie minder als leerlingen hier zelf gedragscodes voor opstellen. Dat blijkt uit onderzoek van het onderzoeksinstituut Plato, waar zo’n 1900 vmbo-, havo- en vwo-leerlingen aan meededen.

Plato, verbonden aan de Universiteit Leiden, zette in 2008 het gedragscodeprogramma ‘Behave’ op voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Het doel hiervan was het ontwikkelen van sociale competenties en prosociaal gedrag bij leerlingen, om zo ongewenst gedrag in en buiten de school tegen te gaan, en op de langere termijn een positieve gedragsverandering te bewerkstelligen.

Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Justitie en richtte zich op seksuele intimidatie, pesten, agressie tegen leerkrachten, onderling geweld en het gebruik/ misbruik van online sociale netwerken.

Tachtig klassen op 26 scholen stelden gewenste regels op om de school veiliger te maken, en de omgang tussen scholieren prettiger. Het beoogde resultaat bleef echter uit. Opvattingen over gedrag veranderden niet en leerlingen zagen ongewenst gedrag op hun school wel als een probleem, maar niet als hún probleem.

Volgens Jaap van Lakerveld, een van de onderzoekers, kunnen gedragscodes wel degelijk werken, maar daarvoor moeten mensen zich eerst onderdeel van een groep voelen. ‘Als een klas bijvoorbeeld na de zomervakantie uiteen valt, heeft zo’n code al veel minder effect’, zegt hij in dagblad Trouw.

Een andere reden van de teleurstellende uitkomst was dat er in sommige gevallen te kort aandacht werd gegeven aan de gedragscode. Het onderwerp verdween uit de les of er werd niet gecontroleerd of de regels werden nageleefd. Een structurele controle zou volgens Van Lakerveld wel kunnen zorgen voor een positieve gedragsverandering.