Column Esther: Nieuwe definitieve conceptkerndoelen taal

Jawel, het is een hele mond vol, maar dit is hoe de nieuwe kerndoelen Nederlandse taal nu genoemd worden. Na de conceptkerndoelen, zijn er nu de definitieve conceptkerndoelen, die na een wetswijziging volledig definitief en daarmee verplicht zijn vanaf 2027. 

Deze kerndoelen zijn tot stand gekomen in samenwerking met het werkveld, en onderbouwd door wetenschappelijke kennis. Ze sluiten daarmee fantastisch aan bij het thema van deze PrimaOnderwijs. Hieronder deel ik wat er nog meer fantastisch aan is in mijn ogen.

Samenwerking met de werkvloer

Er is zowel tijdens het opstellen van de kerndoelen als in de testfase nauw samengewerkt met de werkvloer: zo’n 200 scholen hebben de doelen getoetst aan de dagelijkse onderwijspraktijk. Het zijn daarmee ook echt kerndoelen door en voor het werkveld geworden.

Rijke teksten vormen de basis

Er wordt een zeer duidelijk statement gemaakt over de verarming van het tekstaanbod. Al jaren wordt door diverse betrokkenen aangegeven dat bijvoorbeeld methodes voor wereldoriëntatie erg verarmd zijn, en soms verworden zijn tot weetjesboeken in plaats van dat ze samenhangende rijke teksten aanbieden. Dat moet door invoering van deze kerndoelen dus anders: rijke, complexe teksten gaan een belangrijke rol spelen.

Integratie is essentieel

Letterlijk staat er in de onderbouwing van de conceptkerndoelen: ‘Het leggen van verbindingen tussen het leergebied Nederlands en de andere leergebieden is dus een voorwaarde voor duurzame kennis- en taalontwikkeling.’ 
Waar we jaren taal als apart vak hebben beschouwd, vertelt de wetenschap ons iets anders: taal is overal! Wanneer we taal geïntegreerd aanbieden, wordt zowel de inhoud van de tekst als het gebruik van onze taal betekenisvoller, en sterker nog: beklijft het beter. 

Hoe dit er in de praktijk uitziet

Je kunt nu al beginnen met voorsorteren op deze definitieve conceptkerndoelen, en dat kan makkelijker dan je denkt. In de kerndoelen onderscheiden we literatuur, communicatie en taal (spelling/grammatica). 

• Leerlingen lezen samen met de leerkracht rijke teksten over een onderwerp/thema (literatuur). Hiervoor kun je gewoon de thema’s nemen waar je momenteel mee werkt, zorg alleen dat er binnen die thema’s rijke teksten aangeboden worden (methodes doen dat niet altijd; wees kritisch!)
• Zij doorgronden de tekst door tekstgerichte vragen, relaties met andere teksten en het communiceren over de inhoud van de tekst (communicatie: spreken en luisteren)
• Zij verwerken de inhoud van de tekst door een product (communicatie: schrijven en/of spreken). Als kwaliteitscriteria aan dit product koppel je correct taalgebruik (taal: spelling/grammatica)

Gevolgen

• Een betekenisvoller aanbod
• Verbeterende kennisbasis over zowel het thema als het gehele taaldomein
• Verhoogde betrokkenheid: want het gaat nu ergens om
• Meer ruimte op je rooster: wanneer je immers gaat integreren, speel je tijd vrij

Al met al zie ik het zonnig in met deze nieuwe conceptkerndoelen. Is het al 2027?

Gratis gesprekskaarten

Het vormgeven van een professionele leergemeenschap kan wat voeten in aarde hebben. Het is zowel als team als als individuele leerkracht goed om te kijken hoe dit er nu uitziet, wat je
motiveert, en wat er nodig is ter verbetering. Om het gesprek hierover op gang te brengen, ontvang je als gratis download deze gesprekskaarten. Ze horen bij het januarinummer van de Prima Onderwijs van 2026, en zijn ontworpen door Esther van Onderwijswereld-PO. Printen, knippen, lamineren, en praten maar!

Download hier de kaarten