Ontdek de veelzijdigheid van de sector Bouw en Infra

Wat gebeurt er onder het spoor, achter een verkeerslicht of in de fundering van je schoolgebouw? Leerlingen lopen er dagelijks overheen, maar wie het maakt en wat daarbij komt kijken, is vaak abstract. Met het nieuwe JIJ Gaat het Maken lesprogramma van Stichting JIJ in de Bouw en Infra komt daar verandering in. “We laten écht zien hoe veelzijdig de sector bouw en infra is: van grondwerker tot BIM-modelleur”, zegt Monara van de Laar, senior communicatie-adviseur bij JIJ in de Bouw en Infra. 

De aanleiding is urgent. Nederland staat onder meer voor een grote onderhouds- en vervangingsopgave: bruggen, wegen, spoor en waterwerken moeten slimmer en duurzamer worden. Tegelijk krimpt de arbeidsmarkt. Pieter Oterdoom, strategisch adviseur leren en ontwikkeling: “We zitten in een transitiefase. Er is veel werk aan de winkel, met minder mensen. De sector heeft daarom meer dan ooit vakmanschap én denkkracht nodig.”

Monara: “Bouw en infra hangt vaak onder het containerbegrip ‘techniek’ en dat is logisch. Maar veel jongeren hebben geen idee wat je hieronder kunt verstaan, terwijl jong en oud dagelijks gebruikmaken van het werk van deze sector. We willen daarom een realistisch beeld schetsen met het lesprogramma, dat nieuwsgierig maakt en
keuze-zekerheid geeft.”

Van handen tot hightech

Het programma laat de breedte van de sector zien: van uitvoerder, werkvoorbereider en betontimmerman tot calculator en BIM-modelleur (de specialist die het hele bouwproject digitaal uitdenkt, inclusief maat-voering, materialen en kosten). Het oude beeld van ‘alleen maar zwaar, fysiek werk’ in deze sector is achterhaald, benadrukken beiden. “Het bestaat voor een groot deel uit specialistisch vakmanschap, gecombineerd met digitale skills”, zegt Pieter. “Iedereen ziet steeds meer in: dit is werk met betekenis én met toekomst.” Monara voegt toe: “Het imago-onderzoek van onze stakeholder Bouwend Nederland laat zien dat het beeld over de sector positiever is dan we tot nu toe dachten. Een kentering die onder andere komt door de herwaardering van vakmanschap. Ook de maatschappelijke discussie rondom het woningtekort speelt hierbij een rol.”

Docenten kunnen keuzes maken in het lesprogramma: een plenaire les (50 minuten) of een individuele les die leerlingen zelfstandig doorlopen, beide aangevuld met LOB-opdrachten. “We hebben bewust een mix gemaakt”, zegt Monara. “Wie graag klassikaal werkt, kan zo aan de slag. Ook scholen die losse LOB-uren inzetten kunnen goed vooruit.” Het materiaal is visueel sterk: video’s met jonge professionals (18-24 jaar), gefilmd op echte projecten, van spoorbouw tot binnenstedelijk betonwerk. “Geen acteurs, maar mensen die het werk met eigen handen of hoofd doen. Dankzij het materiaal zien leerlingen wat het is, in plaats van horen zeggen.”

Om aan te sluiten bij de belevingswereld start het programma met persona’s. “Veel jongeren herkennen zich bijvoorbeeld in ‘de gamer’ of ‘de maker’,” vertelt Monara. “We laten zien: die interesses zijn niet enkel manieren van tijdverdrijf, maar talenten die je werkelijk kunt inzetten en er je geld mee verdienen. Als gamer denk je in werelden en systemen, precies wat je als BIM-modelleur doet. Je ‘minecraft’ bijna in het echt.” Het lesmateriaal toont bewust diverse rolmodellen: vrouwen, mannen, mensen met verschillende achtergronden en opleidingsniveaus. “Iedereen moet zich kunnen herkennen”, zegt Monara. De sector biedt zekerheid en ontwikkeling voor praktisch én theoretisch ingestelde leerlingen. Instromen kan op verschillende niveaus; van daaruit kun je horizontaal of verticaal doorgroeien. “We zien timmerlieden die snel doorschuiven naar uitvoerder of werkvoorbereider. En wie complex wil denken kan richting engineering”, zegt Monara. Pieter wijst ook op financiële en opleidingsprikkels: “Er zijn scholingsvouchers en afspraken die instroom en specialisatie aantrekkelijk maken, niet alleen voor zij-instromers, ook voor starters die doorleren.” Voor LOB betekent dat: reële perspectieven. Monara: “Het programma haalt onbekendheid weg en maakt de rijkdom aan beroepen en opleidingsroutes zichtbaar. Of je nu met je handen wilt bouwen of met je hoofd wilt plannen of ontwerpen: je werkt altijd aan iets tastbaars dat ertoe doet.”

Duurzame materialen en slimme bouwlogistiek komen ook aan bod, net als de maatschappelijke impact van infra. “We vinden het vanzelfsprekend dat de brug open gaat of de drinkwaterleiding werkt,” zegt Pieter. “Maar daar zit vakmanschap en serieuze denkkracht achter—zeker in de energietransitie en het waterbeheer, waar Nederland vooroploopt.” Wie start in bouw en infra, staat niet stil. Projecten variëren van binnenstedelijke verbouwingen en het ombouwen van bestaande panden tot werkzaamheden in het buitenland. “We hebben werkgevers die overzee actief zijn”, vertelt Monara. “Voor starters is een half jaar meedraaien op de eilanden of in een groot internationaal project vaak een droom. Dat kán hier.”

Aan de slag in de klas

Het lesprogramma is direct inzetbaar. Met de combinatie van videoverhalen, persona’s en LOB-opdrachten kun je als docent variëren in werkvormen en tempo. Monara: “We hebben het luchtig én realistisch gehouden. Leerlingen krijgen geen verkooppraatje, maar een eerlijk beeld waarmee ze een kwalitatieve keuze kunnen maken.”

Tip voor de agenda: als JIJ Gaat het Maken zijn we dit najaar aanwezig op alle vier de onderwijs- en studiebeurzen. “Kom langs”, nodigt Monara uit. “Je spreekt dan opleiders van specialistische opleidingsbedrijven en ook mensen van de bouwplaats zelf! Delen van hun ervaringen uit de praktijk vinden we namelijk goud. Die kunnen dat als geen ander!”

Direct toegang tot het lesprogramma? Meld je aan via onderwijsinformatie.nl/jijgaathetmaken