Bezig met laden...
Professionalisering gaat verder dan het volgen van een cursus of training, benadrukt Joyce Witte, teamlead voor de onderwijs en kinderopvang opleidingen bij Habeo+. “Het draait om kennis en zeker ook om persoonlijke groei. Als je nieuwe vaardigheden leert, ontdek je vaak iets over jezelf. Wat zijn je sterke kanten, waar loop je tegenaan, en wat doet dat met je? Die bewustwording maakt je niet alleen beter in je werk, het maakt je ook beter als mens: een meerwaarde binnen de organisatie.”
In alle opleidingen van Habeo+ zit een sterke koppeling met de praktijk. Deelnemers voeren opdrachten uit binnen hun eigen organisatie en halen daarbij feedback op bij collega’s. Ook reflecteren deelnemers op wat dat met hen doet. “Zo ontstaat een leerproces waarin de deelnemer, het team en de organisatie samen groeien”, zegt Witte.
Volgens haar werkt professionalisering pas echt als het een structureel onderdeel is van het werk. “Een eendaagse training is inspirerend, maar zakt vaak weg in de hectiek van de dag. Als scholing structureel is ingebed, bijvoorbeeld via een opleiding of een intern leertraject, blijft het gesprek over ontwikkeling levend. Dat is winst voor de medewerker én de organisatie.”
Basisvaardigheden hoog op agenda
Wat valt op in de praktijk? “Basisvaardigheden zoals taal en rekenen staan hoog op de agenda, net als leiderschapsontwikkeling en specialisaties. Daarnaast bewegen onderwijs en kinderopvang naar elkaar toe in integrale kindcentra. Dat levert nieuwe rolprofielen op, zoals dubbelfuncties tussen pedagogisch professional en onderwijsassistent.”
Januari is het moment om alle profielen opnieuw onder de loep te nemen, omdat de formatieruimte op tafel komt. Professionalisering kan helpen om die ruimte slimmer te benutten. “Door gericht te kijken naar kwaliteiten en ambities kun je mensen laten doorgroeien naar bijvoorbeeld een andere bouw, coördinatierol of richting leiderschap. Zo vergroot je binding met en behoud van je collega’s.” Tegelijk zijn er knelpunten: het leraren- én pedagogisch personeelstekort, beperkte scholingsbudgetten en tijd. “Planning is essentieel. We zien dat besturen intern ‘academies’ opzetten. Experts binnen de school brengen dan hun kennis vanuit onze opleidingen over op collega’s. De scholing vindt bij ons veelal ‘s avonds plaats zodat teams daardoor flexibeler blijven in hun bezetting en overdag beschikbaar blijven.” Een concreet voorbeeld: een bestuur dat op elke school een taal- én rekencoördinator opleidde en het traject bewust over een langere periode uitstrekte. “Dit zorgde voor rust bij zowel de deelnemers aan het traject als binnen de organisatie. Het opleidingstraject leverde direct inhoudelijke keuzes op in het lees- en rekenbeleid en hielp om talent te behouden.” Regionale samenwerking zoals dit voorbeeld in Zeeland, waar besturen gezamenlijk leiderschapstrajecten aanbieden, maakt dergelijke trajecten bovendien haalbaar bij kleine aantallen.
Hoe houd je balans tussen ontwikkeling en werkdruk?
“Maak leren behapbaar”, zegt Witte. “We werken met ‘flipping the classroom’: theorie en voorbereiding doe je flexibel online, de contacttijd is voor verdieping vanuit onze expertdocenten waardoor je toepassingen in je eigen praktijk kunt vormgeven. Leerteams functioneren als ‘critical friends’ en versnellen leren van en met elkaar.” De kern, besluit Witte: “Blijven leren is geen luxe. Het is wat onderwijs- en opvangorganisaties toekomstbestendig maakt.”
In de PrimaOnderwijs Podcast gaat Joyce verder in op de samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang en wat dat organisatiebreed aan professionalisering vraagt. Beluister de podcast hier.