Veel aandacht voor de buitenruimte op NOT 2019

Waarom het schoolplein alleen gebruiken in de pauzes? Een gevarieerd plein biedt kinderen tijdens én na school veel meer uitdaging en kan bovendien als buitenlokaal ingezet worden. De gemeente Amsterdam dacht daar ook zo over en startte met de zes openbare po-scholengroepen en het bijzonder onderwijs in de stad de ‘Amsterdamse Impuls Schoolpleinen’. Stafmedewerker Huisvesting & ICT Ronald Heida van de deelnemende openbare scholenstichting SIRIUS vertelt tijdens NOT 2019, samen met diverse experts, dagelijks in de Leeromgeving lounge het inspirerende succesverhaal over de metamorfose van harde, grijze naar zachte, groene pleinen, waar kinderen worden uitgedaagd om naar hartenlust te bewegen, spelen, ontdekken en leren.

 

NOT 2019, het grootste onderwijsevent van Nederland, richt zich op professionals in de kinderopvang, het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs en vindt plaats van 22 tot en met 26 januari 2019 in de Jaarbeurs in Utrecht.

Insectenhotel
De afgelopen drie jaar hebben de scholengroepen samen met de gemeente Amsterdam al 75 schoolpleinen van de 129 aangesloten scholen heringericht. Kale, betonnen rechttoe-rechtaan pleinen met hooguit wat speeltoestellen en een zandbak veranderden in prachtige groene speel- en leeroases in de stad. ‘De pleinen die we onder handen hebben genomen, bestaan voor minstens 35 procent uit groene beplanting, die het liefst ook nog eetbaar is en waar vlinders op af komen’, schetst Heida. ‘Ook zorgen we voor een insectenhotel, leerzaam voor de biologielessen, en een waterpomp, zodat de kinderen zelf de planten water kunnen geven. Het insectenhotel zetten we zo neer, dat het ook vanuit klaslokalen te zien is. Op een aantal schoolpleinen staan bakken waar leerlingen groente en fruit in kunnen kweken. Het merendeel van onze scholen heeft een kookgelegenheid, dus wat geoogst wordt, kunnen de kinderen zelf bereiden en daarna opeten.’

Hoogteverschillen
Een andere belangrijke ingreep is dat het vlakke plein hoogteverschillen krijgt. ‘Veel van onze scholen hebben een multiculturele populatie, dus waarom zou een schoolplein een afspiegeling moeten zijn van het Hollandse vlakke land?’, stelt Heida. ‘Kinderen vinden het fantastisch om omhoog en omlaag te rennen, bovenop een heuveltje te zitten of door een tunnel te kruipen. In zo’n bult verwerken we vaak een glijbaan. Op een plein met verschillende niveaus kunnen kinderen zich prima verstoppen en het is veel avontuurlijker. Actieve hoeken waar je kunt sporten wisselen we af met rustplekken, om te kletsen en om les te geven.’

Buitenlokaal
Alle pleinen worden zodanig ingericht, dat ze als volwaardig buitenlokaal bruikbaar zijn. Heida: ‘Kinderen kunnen overal leren. Wat is er nu leuker om bij mooi weer op het plein een rekenspel te doen, waarmee je de tafels oefent of afstanden aanschouwelijk maakt? Als leerlingen niet alleen in de pauzes maar ook tijdens lesuren het plein gebruiken, zijn ze rustiger op de momenten dat ze in de klas zitten.’
De scholengroepen motiveren hun leraren om het plein regelmatig als buitenlokaal te gebruiken. ‘In het begin is dat even wennen’, weet Heida, ‘maar toen het afgelopen zomer zo warm was, werd er heel veel buiten les gegeven. De scholen en leraren bieden we handreikingen wat ze allemaal op het nieuwe plein kunnen doen.’ Volgens Heida zijn zowel de leerlingen als leraren heel enthousiast over de nieuwe pleinen. ‘Voorheen was er vandalisme en werd er veel meer ruzie gemaakt. Door de variatie van de nieuwe pleinen worden leerlingen gemakkelijker uitgedaagd samen te spelen.’

Inbreng leerlingen
Alle partijen in en om school hebben inspraak over hoe het nieuwe plein eruit moet komen te zien. ‘Vanzelfsprekend zijn de leerlingen ook van de partij’, aldus Heida, ‘van de jongste kleutergroep tot de achtstegroepers.’ Heida woonde diverse sessies met leerlingen bij. ‘Dat is echt fantastisch. Zo jong als ze zijn, weten ze heel goed wat ze wel en niet willen. Ook zijn de wat oudere kinderen goed in staat om aan te geven wat voor de jongere kinderen geschikt is.’

Investering
De herinrichting van de schoolpleinen vraagt een flinke investering. Per plein draagt de gemeente 70.000 euro bij. Tussen de 10.000 en 20.000 euro is voor rekening van de school, al dan niet met gebruikmaking van sponsorgelden. ‘De gemeente kan zo’n fors bedrag per plein neerleggen, omdat de pleinen ook gebruikt worden als speel- en groenvoorziening voor de omliggende buurt’, legt Heida uit. ‘De pleinen dragen bij aan diverse beleidsdoelstellingen van de gemeente: het groener en rainproof maken van de stad, uitdagen tot bewegen en verduurzamen. Er staan wel hekken om de pleinen, maar die zijn op afgesproken tijden open voor de kinderen uit de buurt. In het geval van binnenpleinen in de stad hebben we goede afspraken met toezichthouders die op gezette tijden het plein openen en sluiten. Daarvoor werken we ook nauw samen met buurtregisseurs.’

NOT 2019
De ‘Amsterdamse Impuls Schoolpleinen’ zou dit jaar ten einde lopen, ‘maar’, zegt Heida, ‘we hebben nog wel wat schoolpleinen te gaan. De gemeente heeft onlangs akkoord gegeven voor een nieuwe tranche. Bovendien wordt vanaf 2019 de aandacht voor het schoolplein als buitenlokaal in Amsterdam een speciaal aandachtspunt bij nieuw te bouwen scholen. Als we zo door kunnen gaan als de afgelopen jaren, zijn al onze pleinen in 2022 up-to-date.’ Heida is zich ervan bewust dat de openbare scholen in Amsterdam boffen met het beleid van de gemeente. ‘Maar ik weet inmiddels ook hoe je zonder hoge kosten en met simpele ingrepen je plein enorm kunt verbeteren. Dat vertel ik tijdens NOT 2019 graag aan mijn collega’s in het land.’


Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de PrimaOnderwijs nieuwsbrief

Nieuwsbrief