Geef leesbevordering de hoogste prioriteit!

Woordlezen. Tekstlezen. Begrijpend lezen. Leesbevordering. In de dagelijkse praktijk is het als onderwijsprofessional een hele uitdaging om alle facetten van het leesonderwijs aan te bieden in de klas. Met name leesbevordering staat bij velen op een laag pitje, en dat terwijl het eigenlijk op de eerste plaats hoort te staan! Waarom is leesbevordering zo belangrijk? En hoe geef je dit vorm in het onderwijs?

Kinderen die van jongs af aan kennismaken met verschillende soorten verhalen, teksten en boeken groeien over het algemeen uit tot boekenwurmen (Notten, 2012). Deze kinderen zijn gemotiveerd om te lezen en dit zal een positieve uitwerking hebben op hun leesplezier en leesprestaties. Het blijkt dat plezier in lezen de basisvoorwaarde is om tot een goede leesontwikkeling te kunnen komen (Baker & Wigfield, 2016). Maar veel lezen heeft nog meer voordelen. Zo wordt onder andere de woordenschat verbreed en het leesbegrip en tekstschrijven beter ontwikkeld (Clark, 2016).

Kerndoel 9

Niet alle kinderen groeien op in een rijke leesomgeving. Voor deze groep is het van belang dat zij zich op school zo vroeg mogelijk in een geletterde omgeving bevinden. De taak van de school is om vol in te zetten op leesbevordering, zodat ook deze leerlingen gemotiveerd raken om te lezen en meer leesplezier zullen ervaren.

Volgens Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO) is het zorgen voor leesplezier bij alle leerlingen van de basisschool een doel op zich:

Kerndoel 9: ‘De leerlingen krijgen plezier in het lezen en schrijven van voor hen bestemde verhalen, gedichten en informatieve teksten.’

Bij dit kerndoel gaat het erom dat kinderen genieten van verhalen, gedichten en informatieve teksten. Zij ervaren plezier in het lezen, voorgelezen worden en schrijven van teksten. Hierbij staat het leesplezier centraal en niet de lees- en schrijfstrategieën.
 

Structurele inzet

Dit doel kan worden bereikt door in te zetten op leesbevordering. Onder leesbevordering verstaan we het stimuleren van lezen met als doel dat lezen niet als een verplichte activiteit wordt ervaren, maar wordt beschouwd als een leuke en zinvolle (vrije)tijdsbesteding. Dit kan niet worden bereikt door een week per jaar extra activiteiten rondom lezen te organiseren tijdens bijvoorbeeld de kinderboekenweek. Leesbevordering vraagt om een systematische en structurele inzet van stimulerende activiteiten en werkvormen.

Door wekelijks aandacht te besteden aan leesbevordering worden leerlingen geprikkeld tot lezen. Hun leeshouding verandert en zij komen in een positieve leesspiraal terecht.

Door de nieuwsgierigheid die is ontstaan, zullen leerlingen meer leeskilometers gaan maken. Logischerwijs worden ze vaardiger in lezen. Dit geeft leerlingen een sterk competentiegevoel en het zelfvertrouwen in lezen zal toenemen. Met als gevolg dat leerlingen meer leesplezier krijgen. De intrinsieke motivatie om nog meer te gaan lezen is ontstaan! Oftewel: leesbevordering kan leiden tot leesplezier (Eskes, 2020).

Meer dan vrij lezen

Leesbevorderingsactiviteiten kunnen op verschillende manieren en momenten invulling krijgen. Denk hierbij verder dan alleen ruimte en tijd bieden om vrij te lezen. Integreer leesbevordering in het huidige onderwijsaanbod. Bedenk bijvoorbeeld een stimulerende leesbevorderingsactiviteit bij een les van begrijpend lezen of bij een zaakvak. Houd een boekpromotie over een leesboek wat aansluit bij het thema van de geschiedenisles.

Wissel de activiteiten en werkvormen zoveel mogelijk af. Wat voor de ene leerling de motivatie vergroot kan voor de andere leerling minder passend zijn. De ene leerling kan worden gestimuleerd door het verwerken van een boek middels een muzikale opdracht, terwijl een ander misschien liever een toneelstukje over het boek opvoert. Leerlingen hebben verschillende talenten en worden op verschillende manieren gemotiveerd, stimuleer dat en sluit aan bij de intelligenties van jouw leerlingen.

Zorg voor meer leesplezier door met de klas in gesprek te gaan over boeken en leesbevordering in de lessen te integreren. Vraag leerlingen of zij zich kunnen identificeren met de hoofdpersoon en of zij hetzelfde zouden hebben gereageerd in een vergelijkbare situatie. Door meningen en beoordelingen te delen met elkaar ontstaat er een gesprek in de klas. Leerlingen worden zo gestimuleerd om de boeken ook te gaan lezen.

Vaste plaats

Leesbevordering zal dus een vaste plaats moeten krijgen in het onderwijsaanbod. Zorg voor een positieve leesflow in de klas en op school. Welke wekelijkse leesbevorderingsactiviteiten krijgen een plaats op het rooster? Wissel activiteiten af en voer leesgesprekken met de klas. Met als uiteindelijke doel dat iedere leerling leesplezier ervaart!

In het kader - Boekies dé aanpak voor leesbevordering

Boekies is dé aanpak waarmee leesbevordering wordt geïntegreerd in het onderwijs van groep 1 tot en met groep 8. Het programma begeleidt leerlingen stap voor stap naar het passende boek en biedt iedere leerling de juiste leesondersteuning tijdens het lezen. Onderwijsprofessionals worden gemotiveerd om met leesbevordering aan de slag te gaan door de inspirerende lessuggesties, activiteiten en werkvormen die het programma aanbiedt. Meer weten? Kijk op de website: https://www.lexima.nl/leesbevordering/boekies

  • Bronnen

    Baker, L., & Wigfield, A. (1999). Dimensions of children's motivation for reading and their relations to reading activity and reading achievement. Reading research quarterly, 34(4), 452-477.

    Becker, M., McElvany, N., & Kortenbruck, M. (2010). Intrinsic and extrinsic reading motivation as predictors of reading literacy: A longitudinal study. Journal of Educational psychology, 102(4), 773.

    Eskes, M. (2020). Technisch lezen in een doorlopende lijn. Huizen: Uitgeverij Pica.

    Guthrie, J. T., Wigfield, A., & You, W. (2012). Instructional contexts for engagement and achievement in reading. In Handbook of research on student engagement (pp. 601-634). Springer, Boston, MA.

    Mol, S. E., & Bus, A. G. (2011). To read or not to read: a meta-analysis of print exposure from infancy to early adulthood. Psychological bulletin, 137(2), 267.

    Notten (2012). Stimulering van geletterdheid met ouder-kindprogramma’s voor kinderen in achterstandsituaties. Geraadpleegd op 1-2-2021 via https://www.lezen.nl/nl/publicaties/stimulering-van-geletterdheid-met-ouder-kindprogrammas?_ga=2.49152870.1944379087.1612184808-52656656.1573050180

    Schaffner, E., Schiefele, U., & Ulferts, H. (2013). Reading amount as a mediator of the effects of intrinsic and extrinsic reading motivation on reading comprehension. Reading Research Quarterly, 48(4), 369-385.

    Schiefele, U., Schaffner, E., Möller, J., & Wigfield, A. (2012). Dimensions of reading motivation and their relation to reading behavior and competence. Reading Research Quarterly, 47(4), 427-463.

    Wigfield, A., Gladstone, J. R., & Turci, L. (2016). Beyond cognition: Reading motivation and reading comprehension. Child development perspectives, 10(3), 190-195.

De nieuwste artikelen wekelijks in je mail? MELD JE AAN voor de PrimaOnderwijs nieuwsbrief.

 

Niet alle velden zijn goed in gevuld. Controleer je gegevens en probeer het opnieuw.
Er is iets mis gegaan met het versturen van je aanmelding. Probeer het later nog een keer.
Bedankt voor je reactie
Plaats een reactie
Dit veld is niet juist ingevuld
Dit veld is niet juist ingevuld
Dit veld is niet juist ingevuld
Bezig met laden... Bezig met laden...

Blijf op de hoogte

Meld je aan voor de PrimaOnderwijs nieuwsbrief

PrimaOnderwijs nieuwsbrief

Ontvang één keer per week de nieuwste artikelen van PrimaOnderwijs in je mail!



Privacy Statement is van toepassing

PrimaOnderwijs.nl maakt gebruik van cookies

Wij vragen uw akkoord voor het gebruik van cookies op onze website. Sommige cookies plaatsen we altijd om de website goed te laten werken. Ook plaatsen we altijd een cookie om volledig anoniem het gebruik van onze website te analyseren. Onze website maakt van meer cookies gebruik die niet noodzakelijk zijn, maar wel nuttig. Zodat u bijvoorbeeld berichten kunt delen op social media. Door op 'Akkoord' te klikken ga je akkoord met het plaatsen van deze cookies. Meer informatie is beschikbaar in ons cookiebeleid.

OK Toestaan Weigeren Lees voor meer informatie onze privacyverklaring privacy » Privacy- en cookiebeleid